Minister Karremans onderzoekt een verplichte tussentijdse toets voor verkeerscursisten; dat zou extra kosten en organisatorische vragen met zich meebrengen. Belangrijk voor toekomstige bestuurders: het kan de slagingskansen veranderen, maar ook de prijs van een rijbewijs flink opdrijven. Hieronder staat wat er precies voorgesteld wordt, welke kosten en praktische knelpunten opduiken en welke keuzes rijscholen en kandidaten mogelijk te wachten staan.
Wat is de tussentoets en waarom wordt die besproken?
Het voorstel is om kandidaten vóór het praktijkexamen een verplichte tussentijdse toets te laten afleggen. De toets functioneert als een proefexamen: wie eraan meedoet krijgt concrete terugkoppeling over zwakke punten, zodat het echte examen minder verrassingen kent. Doel van het plan is om kandidaten beter voor te bereiden en mogelijk het slagingspercentage op het praktijkexamen te verhogen.
Het kabinet wil de maatregel mogelijk vanaf 2029 invoeren, waarmee iedereen die rijlessen volgt eerst door deze extra horde moet. Voor wie nu leert autorijden kan dat een extra stap en extra kosten betekenen, maar beleidsmakers zien het ook als instrument om faalkosten te verlagen en de kwaliteit van rijvaardigheid te verbeteren.
De terugkoppeling van een tussentoets kan verschillende vormen aannemen: van een checklist met prioriteiten tot concrete rijonderdelen waar nog op geoefend moet worden. Zo’n gerichte analyse kan instructeurs helpen om de resterende lessen efficiënter in te richten en kandidaten concreet te laten werken aan zwakke punten in plaats van algemeen oefenen.
Hoeveel gaat een tussentoets kosten en wat betekent dat voor de totale prijs?
Een losse tussentoets kost momenteel 143,50 euro, dat is de vaste prijs waar veel kandidaten mee geconfronteerd zullen worden. Die 143,50 euro is echter alleen het basistarief: er komen vaak extra kosten bij voor inzet van de lesauto, de instructeur en administratieve afhandeling. In de praktijk kan een verplichte toets dus makkelijk een paar honderd euro extra in de rijopleiding duwen.
Rijlessen zijn de afgelopen jaren al aanzienlijk duurder geworden. In 2018 lag de gemiddelde kostprijs van een rijbewijs rond de 2.300 euro; in 2025 was dat gestegen naar ongeveer 3.320 euro. Dat betekent een toename van meer dan duizend euro in zeven jaar. Een extra verplichte toets zal deze trend versnellen, zeker voor kandidaten die al veel lessen nodig hebben.
Voor kandidaten kan het financiële plaatje verschillen afhankelijk van de wijze waarop een toets wordt ingepland: sommige rijscholen rekenen de toets als onderdeel van een pakket, andere leggen hem als losse post in rekening naast normale lesuren. Het loont dus om vooraf te vragen hoe een school met die kosten omgaat en of er combinatiedeals zijn die de meerkosten dempen.
Slagingspercentages en de argumenten vóór en tegen
Achter het voorstel schuilt de statistiek dat minder dan de helft van de kandidaten in één keer slaagt voor het praktijkexamen. Bij ongeveer een kwart van de rijscholen ligt het slagingspercentage zelfs onder de 40 procent. Dit zijn cijfers waarmee zowel instructeurs als bestuurders worstelen: meer herexamens betekent hogere kosten en extra verkeersrisico’s doordat onervaren bestuurders toch de weg op gaan.
Voorstanders bepleiten dat een tussentoets kandidaten gerichter laat oefenen en instructeurs betere stuurinformatie geeft. Tegenstanders wijzen op het prijskaartje en de vraag of een extra toets echt structureel tot hogere slagingspercentages leidt. Bovendien bestaat het risico dat maatregelen met goede intenties in de praktijk minder effect hebben dan beloofd.
Achter de percentages schuilen meerdere oorzaken: verschillen in lesaanpak, regionale variatie in examenroutes en individuele leerstijlen spelen allemaal mee. Een tussentoets kan sommige oorzaken adresseren, maar andere factoren zoals zenuwen op de examendag of ongelukkige timing van lessen blijven bestaan.
Praktische uitvoerbaarheid: wie gaat toetsen afnemen?
Een groot knelpunt is nog altijd wie die toetsen gaat uitvoeren. Als het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen) verantwoordelijk wordt, kunnen wachttijden voor examens weer oplopen en komt extra druk op de bestaande capaciteit. Dat zou bestaande vertragingen bij rijexamens kunnen verergeren en kandidaten langer op hun rijbewijs laten wachten.
Laat het de rijscholen onderling regelen, dan ontstaan andere problemen. Instructeurs die elkaars leerlingen beoordelen verhogen het risico op partijdigheid of ongemakkelijke situaties. Bovendien waarschuwt de branche voor wildgroei en cowboypraktijken: zonder duidelijke prijsafspraken en controlemechanismen kunnen sommige rijscholen gaan rekenen wat de markt toelaat, wat de kosten voor kandidaten onvoorspelbaar maakt.
Een tussenstap kan zijn om examinatoren extra te trainen en een helder protocol op te stellen, zodat de toetsresultaten vergelijkbaar blijven ongeacht wie afneemt. Dergelijke kwaliteitsbewaking vraagt echter tijd en middelen, iets wat beleidsmakers en branchepartijen expliciet zullen moeten regelen.
Financiële en marktgevolgen voor rijscholen en kandidaten
Het ministerie verwacht dat de totale kosten per kandidaat niet veel hoger zullen uitvallen omdat mensen door extra feedback sneller zouden slagen. Dat klinkt logisch op papier, maar in de praktijk hangt de uitkomst af van hoe goed de toets is ingebed in de opleiding, wie de toets afneemt en hoe tarieven worden vastgesteld. Automobilisten kennen wel meer beleidsbeloftes die in de praktijk anders uitpakken dan in de plannen stond.
Rijscholen staan voor een keuze: zelf toetsen aanbieden en extra capaciteit opbouwen, of samenwerken met externe partijen. Beide opties vragen investering in tijd en geld, die op termijn deels worden doorberekend. Kandidaten kunnen voordeel halen uit betere voorbereiding, maar betalen in eerste instantie vaker meer.
Afhankelijk van de gekozen bedrijfsmodellen kunnen sommige rijscholen juist marktaandeel winnen door transparante pakketten met tussentijdse feedback, terwijl andere scholen verloren risico lopen door extra investeringen zonder directe opbrengst. Die dynamiek kan leiden tot consolidering in de sector of juist tot meer differentiatie in aanbod en prijsstelling.
Wat kunnen kandidaten nu al doen om kosten te beperken?
Voor wie binnenkort een rijbewijs wil halen: slim plannen en vergelijken blijft cruciaal. Vraag vooraf welke extra kosten een rijschool rekent voor proefexamens of tussentoetsen. Investeer in goede praktijklessen in plaats van veel losse minuten; instructeurs met hoge slagingscijfers kunnen op termijn goedkoper uitpakken.
Daarnaast biedt oefenen met moderne hulpmiddelen voordeel: videosessies met instructeurs, oefenroutes en tussentijdse feedback kunnen de kans op herexamens verkleinen. Wie zich goed voorbereidt en kritisch kijkt naar prijs en kwaliteit van de rijschool, houdt de schade aan de portemonnee zoveel mogelijk beperkt.
Kandidaten kunnen ook kijken naar proeflessen of kennismakingsgesprekken om de lesmethode en communicatiestijl van een instructeur te toetsen, zodat de kans op langdurige trajecten door mismatch kleiner wordt. Dergelijke stappen kosten even tijd, maar betalen zich uit in effectievere lessen en mogelijk minder algehele kosten.
Wat staat de sector te doen en wat kunnen lezers verwachten?
De komende maanden zullen gesprekken tussen ministerie, brancheverenigingen en het CBR bepalen hoe en of de toets wordt ingevoerd. Belangrijke onderwerpen zijn wie de toets afneemt, hoe tarieven worden gereguleerd en welke kwaliteitscontrole bestaat. Voorstanders hopen op betere verkeersveiligheid en minder faalkosten; tegenstanders vrezen extra financiële druk op leerlingen.
Voor kandidaten betekent dit: blijf op de hoogte van beleidswijzigingen en vergelijk rijscholen op slagingspercentages en transparantie over tarieven. Als de tussentoets komt, zijn duidelijke regels over uitvoering en prijs essentieel om te voorkomen dat leren autorijden alleen nog voor goedgevulde portemonnees bereikbaar wordt.
Wie wil meedraaien in de ontwikkelingen doet er goed aan om lokale aanbieders scherp te volgen en te letten op praktische signalen zoals pakketprijzen en examendata. Die marktreacties geven vroegtijdig een beeld van hoe het beleid in de praktijk uitpakt en welke keuzes voor kandidaten het meest verstandig zijn.
Conclusie
Het kabinet onderzoekt een verplichte tussentoets voor alle rijschoolleerlingen, mogelijk vanaf 2029. De toets kost minimaal €143,50 en kan de totale kosten van een rijopleiding verder omhoog drijven, maar moet ook gerichtere feedback en mogelijk hogere slagingspercentages opleveren. Belangrijke knelpunten zijn wie de toets afneemt, wachttijden en hoe tarieven worden gereguleerd.
FAQ
Wordt de tussentoets vanaf 2029 verplicht?
Dat is het voornemen van het kabinet: de maatregel wordt onderzocht met als mogelijke invoeringsdatum 2029, maar definitieve besluitvorming en uitwerking volgen nog.
Hoeveel extra kost een verplichte tussentoets gemiddeld?
De basisprijs van een tussentoets is €143,50, maar praktijkkosten voor lesauto, instructeur en administratie kunnen de meerprijs tot enkele honderden euro’s optrekken.
Wat kunnen leerlingen doen om de extra kosten te beperken?
Vergelijk rijscholen op transparantie en slagingscijfers, vraag naar pakketprijzen waarin een tussentoets is opgenomen en kies voor gerichte praktijklessen bij ervaren instructeurs.
Bron: De Telegraaf
