Een grote groep Nederlanders eist massaal geld terug van het CJIB vanwege stevige verhogingen op verkeersboetes. Het geschil rond de boeteforfaiten kan automobilisten honderden miljoenen euro’s opleveren.
Waar draait de massaclaim tegen het CJIB om?
Er loopt een collectieve actie tegen het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) omdat veel boetes extra zijn verhoogd bij aanmaningen. Volgens de eisers leidt die verhoging ertoe dat verkeersboetes onredelijk hoog worden en mogelijk in strijd met Europese regels.
De claim groeit snel: tienduizenden gedupeerden hebben zich aangesloten en het totale geëiste bedrag loopt richting de €500 miljoen. Dat bedrag betreft niet de standaardboetes zelf, maar de aanvullende verhogingen die volgen op herinneringen en tweede aanmaningen.
In de praktijk betekent dit dat veel mensen die aanvankelijk een relatief beperkte boete hadden, uiteindelijk met veel hogere bedragen worden geconfronteerd. Dat veroorzaakt niet alleen financiële druk, maar ook veel onzekerheid over wat wél en niet terecht in rekening wordt gebracht.
Hoe werkt die beruchte boeteverhoging precies?
In Nederland geldt dat een verkeersboete binnen acht weken betaald moet worden om extra kosten te voorkomen. Betaalt iemand niet op tijd, dan volgt eerst een herinnering die het oorspronkelijke boetebedrag met 50 procent kan verhogen.
Als ook die herinnering wordt genegeerd, stijgt het bedrag nog verder: na de tweede aanmaning kan de verhoging oplopen tot 300 procent van de oorspronkelijke boete. Dat betekent concreet dat een boete van €500 kan uitmonden in een verplichting van €1.500 na twee verhogingen.
Deze stappen klinken helder op papier, maar in de uitvoering ontstaan vaak discussies over ontvangstdata, postvertraging en of herinneringen tijdig en correct zijn verzonden. Voor de betrokkene kan dat het verschil maken tussen een acceptabele extra kostenpost of een onbetaalbare boete.
Waarom vinden critici dit misdadig en onredelijk?
Kritische geluiden komen niet alleen van gedupeerden maar ook van juridische waarnemers en autoliefhebbers die de logica van de extra kosten betwijfelen. Het argument is dat de sterk oplopende verhogingen niet proportioneel zijn en kwetsbare bestuurders onevenredig hard treffen.
Voor veel automobilisten voelt het als een dubbele straf: eerst de boete zelf en daarna forse extra’s als betaling vertraging oploopt. Die combinatie maakt het voor mensen in financiële problemen al snel onhoudbaar, wat de oproep tot herziening van de regels aangewakkerd heeft.
Daarnaast speelt de perceptie van onrechtvaardigheid: wanneer iemand een fout toegeeft en betaalt, is de boosheid over hoge nabetalingen groter dan bij iemand die de boete betwist. Dat gevoel van onbillijkheid is een belangrijke drijfveer achter de massale steun voor de claim.
Juridische koers: toetsing aan Europese regelgeving en de rol van de Hoge Raad
De collectieve actie CJIB-claim.nl laat de zaak toetsen of de boeteverhogingen stroken met Europese wet- en regelgeving. Die toetsing kan doorslaggevend zijn omdat EU-regels grensoverschrijdende consumentenbescherming en proportionaliteit voorschrijven.
De zaak kan uiteindelijk bij de Hoge Raad belanden; een definitieve uitspraak wordt niet voor 2026 verwacht. Als de hoogste Nederlandse civiele rechter oordeelt dat de verhogingen onrechtmatig zijn, kan dat grote financiële consequenties voor het CJIB hebben en mogelijk terugbetalingen in gang zetten.
In afwachting van zo’n uitspraak blijven er veel praktische vragen over bewijsvoering en de interpretatie van proportionaliteit. Advocaten kijken niet alleen naar het percentage van de verhoging, maar ook naar hoe die verhogingen worden toegepast in individuele gevallen.
Wat betekent dit voor wie nu een boete heeft of verwacht te krijgen?
Voor automobilisten is het verstandig om betalingen niet te lang uit te stellen, maar evenzo belangrijk om precies te controleren welke verhogingen in rekening worden gebracht. Bewaar alle correspondentie met het CJIB en noteer data van ontvangst en betaling van aanmaningen.
Wie meent onterecht te zijn aangeslagen kan zich aansluiten bij de massaclaim of juridisch advies inwinnen over individuele bezwaar- of beroepsmogelijkheden. De uitkomst van de collectieve procedure kan zowel individuele kansen als collectieve vergoedingen beïnvloeden.
Daarnaast is het handig om slim te documenteren: kopieën van brieven, digitale screenshots van portalen en betalingsbewijzen zijn vaak doorslaggevend als later moet worden aangetoond wanneer iets is ontvangen of voldaan.
Praktische tips om boetes en opstapelende kosten te voorkomen
Het eenvoudigste advies blijft: betalen op tijd om extra verhogingen te vermijden en een geschil alleen te voeren als er echt bezwaar is. Controleer bij ontvangst altijd de inhoud van de boete, de datum van overtreding en of de verjarings- of invorderingsregels juist zijn toegepast.
Daarnaast kunnen bestuurders in sommige gevallen om uitstel van betaling verzoeken of een betalingsregeling treffen; dit voorkomt dat herinneringen en automatische verhogingen doorslaan. Mensen met financiële problemen kunnen vaak bij lokale instanties terecht voor hulp of advies.
Een praktische tip: reageer altijd schriftelijk op verzoeken om uitstel of een betaalregeling en vraag om bevestiging. Een mondelinge afspraak kan achteraf moeilijk te bewijzen zijn, terwijl een bevestigde regeling vaak voorkomt dat automatische stappen worden genomen.
Wat als de Hoge Raad in het voordeel van de eisers beslist?
Een veroordeling van het CJIB kan leiden tot grootschalige restituties richting gedupeerden en tot aanpassing van de incassopraktijken. Dat zou de standaardprocedures rond aanmaningen en verhogingen toetsen aan strengere proportionaliteitsnormen.
Nog belangrijker: een gunstige uitspraak voor eisers zet een precedent voor de manier waarop overheden boetes en incassokosten mogen verhogen. Dat heeft mogelijk gevolgen voor andere soorten boetes en voor bestuursrechtelijke incassopraktijken.
Zelfs als er restituties volgen, blijft de administratieve afwikkeling complex; gedupeerden moeten mogelijk aantonen dat zij onderdeel waren van de vastgestelde doelgroep en dat betalingen aan het CJIB niet terecht waren. Dat proces kan tijd kosten en vraagt om zorgvuldig volgen van instructies van de afwikkelende partijen.
Conclusie: blijf alert, maar raak niet in paniek
De massaclaim tegen het CJIB is een signaal dat veel Nederlanders de huidige boetepraktijken onacceptabel vinden en dat er juridische wegen bestaan om daar tegen op te treden. Tot er een definitieve uitspraak is van de Hoge Raad blijft het onzeker hoe groot de kans op restitutie precies is.
Automobilisten blijven het beste gebaat bij tijdige betaling, zorgvuldig archiveren van documenten en waar nodig juridisch advies. Voor wie al door de verhogingen is geraakt: aansluiten bij de claim kan een reële optie zijn, maar de afwikkeling vergt geduld en aandacht voor procedurele stappen.
Voor nu is het woord aan de rechters, maar ondertussen blijft praktisch handelen — betalen of tijdig bezwaar maken en alles goed vastleggen — de slimste manier om verdere problemen te vermijden.
FAQ
Hoe weet ik of ik aanspraak maak op de massaclaim?
Controleer of je boete is verhoogd na herinneringen en noteer data van verzending en ontvangst; sluit je aan bij de claimpagina of vraag juridisch advies als je twijfelt.
Moet je betalen terwijl de zaak loopt tegen het CJIB?
Betaal boetes op tijd om verdere verhogingen te vermijden; aansluiting bij de claim verandert niet automatisch lopende betaalverplichtingen zonder nadere instructie.
Welke documenten zijn nuttig bij het indienen van een claim?
Bewaar originele boetes, herinneringen, betalingsbewijzen, screenshots van CJIB-portalen en ontvangstbewijzen; deze stukken ondersteunen bewijsvoering bij restitutieverzoeken.
Bron: ANP
