Bovag-voorzitter Christianne van der Wal pleit voor een ingrijpende herziening van de autobelastingen, met als waarschuwing dat oudere benzineauto’s straks de rekening dreigen te krijgen. Het plan zet de discussie over eerlijkheid tussen elektrische en verbrandingsauto’s opnieuw in vuur en vlam.
Waarom Bovag nu pleit voor een nieuwe autobelasting
Christianne van der Wal, voormalig minister met verantwoordelijkheid voor stikstof en sinds september 2025 actief als voorzitter van Bovag, trekt fors van leer tegen de huidige belastingopzet voor auto’s. Volgens haar is het systeem ongelijk en leidt het er toe dat particuliere benzinerijders onevenredig veel betalen, terwijl sommige andere groepen relatief gunstig uitkomen.
Dat argument komt niet uit de lucht vallen: in gesprekken met branche en consumenten ziet Bovag de signalen van oplopende lasten en onduidelijke prikkels. De organisatie wil dat de regering kijkt naar een eerlijker verdeling van kosten en een toekomstbestendige aanpak die zowel milieu als mobiliteit in balans brengt.
Een belangrijk deel van de kritiek is dat de huidige fiscale prikkels weinig rekening houden met reële omstandigheden van huishoudens, zoals woon-werkafstand of beperkte toegang tot laadinfrastructuur. Die nuance schetst waarom veel mensen zich niet zomaar kunnen aanpassen aan de huidige transitievereisten.
Wat verandert Van der Wal precies voor ogen heeft
De kern van Van der Wals voorstel is duidelijk: de belastingstructuur moet transparanter en eerlijker, zodat niet alleen bezit en aankoop belast worden, maar ook daadwerkelijk gebruik en externe kosten. Ze waarschuwt dat zonder aanpassing “de benzinerijder straks alles betaalt”, een beeldspraak die de aandacht vestigt op de huidige eenzijdige druk op verbrandingsrijders.
Concreet pleit Bovag voor maatregelen die rekening houden met leeftijd van voertuigen, kilometergebruik en daadwerkelijke uitstoot. Daarbij hoort ook het meenemen van sociale gevolgen: veel huishoudens rijden nog op benzine omdat elektrisch rijden nog niet voor iedereen haalbaar is door hogere kosten of gebrek aan infrastructuur.
Die focus op leeftijd en gebruik opent ook ruimte voor overgangsregelingen die oudere auto-eigenaren niet direct met grote extra lasten opzadelen. Zulke maatwerkoplossingen zijn nauw verbonden met de praktische haalbaarheid van elk belastingvoorstel.
Waarom dit belangrijk is voor autobezitters en de markt
Een herziening van autobelastingen raakt iedere autobezitter rechtstreeks. Bij een systeem dat meer naar gebruik en uitstoot schaft, kunnen mensen met weinig kilometers en oudere auto’s onevenredig meer voordeel hebben of juist nadeel ondervinden, afhankelijk van de keuzes die de overheid maakt.
Voor de occasionmarkt en garages is het ook cruciaal. Bovag vertegenwoordigt dealers, garagisten en schadeherstellers: veranderingen in belasting kunnen vraag en aanbod op de tweedehandsmarkt op korte termijn flink beïnvloeden. Een plotselinge waardedaling van benzineauto’s door fiscale prikkels kan bijvoorbeeld leiden tot lagere inruilwaarden en druk op de sector.
Dealers en handelaren moeten alert zijn op veranderende klantverwachtingen, want logistiek en voorraadbeleid kunnen in korte tijd anders te organiseren zijn als bepaalde segmenten sneller waardeverlies laten zien. Die operationele kant wordt vaak onderschat bij beleidswijzigingen.
Hoe eerlijkheid en klimaatdoelen samen kunnen gaan
Van der Wal benadrukt dat eerlijkheid niet haaks hoeft te staan op klimaatbeleid. Een slimme herverdeling van belastingen kan juist de transitie naar schone mobiliteit bevorderen zonder groepen buiten spel te zetten. Dat vraagt maatwerk: voorzieningen voor laadinfrastructuur, subsidie voor schone alternatieven en overgangsregelingen voor kwetsbare huishoudens.
Belangrijk daarbij is het onderscheiden van korte- en langetermijneffecten. Op korte termijn is het zaak economische schokken te vermijden en de werkgelegenheid in automobielgerelateerde sectoren te beschermen. Op lange termijn is een prikkelende, consistente prijszetting op CO2 en fijnstof juist het instrument om gedrag te veranderen en meer elektrische voertuigen op de weg te krijgen.
Die tweeledige aanpak vereist duidelijke communicatie naar consumenten, zodat beslissingen over aankoop of behoud van een auto niet uit angst worden gemaakt maar op basis van reële kosten-batenafwegingen over meerdere jaren. Zonder die transparantie ontstaan onnodige onzekerheid en weerstand.
Praktische opties en beleidsinstrumenten die voorbij komen
In discussies over herziening van autobelastingen doemen verschillende instruments op: kilometerheffing, differentiële wegenbelasting op basis van uitstoot, bijtellingsherzieningen en stimuleringsmaatregelen voor laadpunten. Elk instrument heeft pro’s en con’s en raakt andere groepen verschillend.
Kilometerheffing is aantrekkelijk omdat het gebruikgericht en technologisch uitvoerbaar is, maar roept privacyvragen en uitvoeringskosten op. Een differentiatie in wegenbelasting op basis van daadwerkelijke uitstoot is eenvoudiger, maar verandert weinig voor mensen die elkaar in de praktijk geld lenen of auto’s delen. Subsidies voor aanschaf van elektrische auto’s moeten doelgericht zijn om te voorkomen dat ze vooral de hogere inkomens bevoordelen.
Een combinatie van instrumenten kan veel van de individuele nadelen opvangen, mits die combinatie logisch is opgebouwd en gefaseerd wordt ingevoerd. Dat voorkomt abrupte marktverschuivingen en geeft sector en consument ruimte om te anticiperen.
Wat rijder en sector nu moeten verwachten en doen
Voor autobezitters geldt: de belangrijke boodschap is informeren en voorbereiden. Wie nu overweegt een nieuwe auto, doet er verstandig aan na te denken over reële kilometerbehoefte, totale kosten over meerdere jaren en toekomstige fiscale veranderingen. Occasionkopers moeten extra letten op waardevastheid en onderhoudskosten.
Voor de sector betekent het tijdig anticiperen: dealers en garages kunnen klanten adviseren over total cost of ownership, bieden van laadoplossingen en het opzetten van inruil- en mobiliteitsdiensten die flexibel inspelen op veranderende klantbehoeften. Brancheorganisaties zoals Bovag zullen een cruciale rol spelen bij het behartigen van belangen en het vertalen van beleid naar uitvoerbare stappen.
Daarnaast kunnen lokale samenwerkingen tussen gemeenten, energiebedrijven en bedrijven uit de autosector praktische oplossingen versnellen, bijvoorbeeld bij het aanleggen van snelle laadinfrastructuur in woonwijken zonder eigen oprit. Zulke concrete projecten maken beleidsideeën tastbaar voor consumenten.
Conclusie: eerlijker systeem zonder onverwachte schades
De oproep van Christianne van der Wal zet de discussie over autobelastingen scherp op de agenda: wie betaalt waarvoor en hoe blijven mobiliteit en werkgelegenheid beschermd in de energietransitie? Het antwoord moet een mix zijn van eerlijkheid, doeltreffende klimaatprikkels en sociale compensatie.
Een gefaseerde, transparante aanpak met duidelijke communicatie en overgangsmaatregelen kan voorkomen dat benzinerijders en de autobranche onverwacht hard worden geraakt. Het wordt nu aan politiek en sector om samen te werken aan een plan dat recht doet aan zowel milieu- als economische belangen, zonder losse eindjes of onnodige klappen voor de gewone weggebruiker.
Een zorgvuldige uitrol maakt het verschil tussen een beleid dat mensen meeneemt en één dat verdeeldheid zaait; juist dat draagvlak bepaalt of de transitie soepel verloopt of met horten en stoten.
FAQ
Wat bedoelt Bovag met een ‘eerlijker’ autobelastingsysteem?
Bovag bedoelt een belasting die meer kijkt naar gebruik, uitstoot en sociale omstandigheden in plaats van alleen bezit of aanschaf, zodat huishoudens niet onevenredig worden geraakt.
Welke opties worden genoemd om benzinerijders te ontzien?
Voorstellen zijn onder meer overgangsregelingen voor oudere auto’s, differentiatie op basis van kilometergebruik en gerichte subsidies voor laadinfrastructuur.
Wat kan een autobezitter nu doen om zich voor te bereiden?
Informeer naar totale kosten over meerdere jaren, let op waardevastheid bij occasions en bespreek bij dealers opties zoals laadoplossingen of flexibele inruilconstructies.
Bron: De Telegraaf
