Een uit de hand gelopen avond rijden twee mannen in Friesland een mobiele flitspaal aan gort. De schadepost is hoog en de rechter legt de kosten bij de daders neer.
Wat er precies gebeurde
In de zomer van 2024 zorgde een dronken rit in een pick-up voor flinke vernielingen in meerdere dorpen in Fryslân.
Twee mannen besloten na een avond stevig drinken in een pick-up te stappen en reden door verschillende dorpskernen en langs lokale wegen. Tijdens die dollemansrit werden onder meer een stroomkast beschadigd, een voortuin omgespit en over sporen gereden, waarmee ook gevaar voor treinverkeer ontstond.
De beschrijving van het incident laat zien dat de schade zich niet tot één locatie beperkte maar zich uitstrekten over meerdere objecten in openbaar en privébezit. Dat maakt het strafrechtelijke en civielrechtelijke plaatje complexer, omdat verschillende eigenaren en instanties betrokken waren bij de afhandeling.
De mobiele flitspaal raakt in stukken
Het hoogtepunt van de ravage was het bewust omrijden van een mobiele flitspaal, ook bekend als een flexflitser; één van de mannen zette de pick-up in z’n achteruit en reed het apparaat omver. De flexflitser liep flinke schade op en werd onbruikbaar achtergelaten, wat direct herstel- en vervangingskosten met zich meebracht.
Het bewust aanpakken van een handhavingsmiddel zoals een flexflitser is meer dan alleen materiële schade: het tast de capaciteit van lokale handhaving aan en vraagt om logistieke inzet om het apparaat te vervangen of te repareren. In de praktijk betekent dat dat collega-instanties moeten bijspringen en dat vervangingstijd kan leiden tot tijdelijke blindheid voor handhaving op die locatie.
Opsporing en juridische gevolgen
Dankzij camerabeelden rond de mobiele flitspaal en andere handhavingsmiddelen werden beide verdachten snel herkend en aangehouden. Zowel ProRail als het Centraal Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM) deden aangifte wegens schade aan het spoor en vernieling van een handhavingsmiddel.
De zaak kwam voor de rechter in Leeuwarden, waar de rechter helder oordeelde: wie opzettelijk spullen van anderen kapotmaakt, moet de kosten vergoeden. De mannen kregen geen speelruimte en werden veroordeeld tot betaling van de volledige schadevergoeding.
Het gebruik van meerdere bewijsmiddelen — camera, plaats delict tekeningen en getuigenverklaringen — maakte de zaak weinig vatbaar voor discussie over wat er precies was gebeurd. Juridisch gezien maakt die samenhang van bewijs het voor de officier en de rechter eenvoudiger om oorzaak en gevolg vast te stellen.
De financiële klap: 14.000 euro voor de flexflitser
Alleen de schade aan de mobiele flitspaal is vastgesteld op circa 14.000 euro. Die rekening komt volledig voor rekening van de twee mannen, bovenop eventuele bijkomende claims van ProRail voor schade aan spoor en infrastructuur.
Parket CVOM laat via Marc Pluimers, afdelingshoofd Beleid & Strategie, weten dat dit type uitspraak een duidelijk signaal is. Pluimers benadrukt dat handhavingsmiddelen er zijn voor de verkeersveiligheid en dat opzettelijke vernieling levens kan ondermijnen.
Het bedrag van circa 14.000 euro dekt niet alleen vervanging maar ook afhandeling, onderzoekskosten en eventuele stilstand in handhavingscapaciteit. Voor de betrokken mannen kan zo’n kostenpost zwaarder wegen dan de directe straf en heeft het ook impact op verzekeringsmogelijkheden en toekomstige civielrechtelijke procedures.
Waarom flexflitsers wél belangrijk zijn voor veiligheid
Mobiele flitspalen worden niet zomaar geplaatst: ze vullen vaste handhaving en politiecontroles aan en kunnen op locaties ingezet worden waar recent risicogedrag of frequente snelheidsovertredingen zijn geregistreerd. Omdat ze verplaatsbaar zijn, kunnen ze snel reageren op veranderende risicoplaatsen en vormen ze een flexibel instrument voor lokale handhaving.
Daarnaast zijn mobiele camera’s vaak onderdeel van een groter systeem met meerdere sensoren en back-upbeelden, wat belangrijk was bij de identificatie van de daders in deze zaak. Het idee dat flitsapparatuur enkel als inkomstenbron dient, klopt vaak niet; in veel gevallen reduceren ze hardrijden en verkleinen ze de kans op ongevallen.
De praktische inzet van flexflitsers betekent dat ze gericht kunnen worden ingezet op tijdelijke hotspots, zoals rond evenementen of na meldingen van buurtbewoners. Zo blijft handhaving adaptief en wordt het effectiever dan alleen vaste palen of sporadische politiecontroles.
Wat leren we van deze zaak — praktische tips voor bestuurders
Ten eerste: vernieling van andermans spullen is nooit een oplossing en brengt juridische en financiële gevolgen met zich mee die veel zwaarder wegen dan een snelheidsboete. In deze zaak liep de schadevergoeding op tot duizenden euro’s, veel meer dan de gebruikelijke sancties voor snelheidsovertreding.
Ten tweede: camera’s en digitale handhaving maken daders makkelijker identificeerbaar. Wie denkt onzichtbaar te blijven door ’s nachts of onder invloed te rijden, onderschat de beschikbaarheid en kwaliteit van bewijsmateriaal.
Tot slot: rijden onder invloed is gevaarlijk voor jezelf en anderen en kan leiden tot bijkomende strafrechtelijke procedures bovenop civiele schadeclaims. Blijf nuchter achter het stuur of regel een alternatief vervoer wanneer er alcohol in het spel is.
Naast deze afgeleide lessen is het verstandig voor bestuurders om te snappen dat één impulsieve keuze grote gevolgen heeft voor meerdere partijen: slachtoffers, lokale overheid en hulpdiensten die later moeten herstellen wat kapot is gemaakt. Zo’n ketenreactie maakt duidelijk dat kortstondig vandalisme langere nasleep heeft dan men op het eerste gezicht ziet.
Breder perspectief en slotopmerking
De uitspraak in Leeuwarden moet gezien worden als waarschuwing voor iedereen die overweegt handhavingsmiddelen te beschadigen: de financiële gevolgen zijn fors en de maatschappelijke schade is reëel. Het demonteren of vernielen van apparatuur die bedoeld is om verkeersveiligheid te verbeteren ondermijnt dat doel en kan mensenlevens in gevaar brengen.
Voor lokale gemeenschappen is het zaak te blijven investeren in slimme en zichtbare handhaving, gecombineerd met voorlichting en infrastructurele maatregelen op gevaarlijke punten. Voor weggebruikers geldt simpelweg: houd je aan de regels, behandel publieke eigendom met respect en bespaar jezelf een dure les die in dit geval neerkwam op een schadepost van rond de 14.000 euro.
De zaak laat zien dat handhaving, gemeenschapsgevoel en individuele verantwoordelijkheid samenhangen. Als die drie elementen samenwerken, is de kans op dit soort incidenten kleiner en zijn de wegen veiliger voor iedereen.
FAQ
Wie betaalt de vervangingskosten van een vernielde mobiele flitspaal?
Als daders worden veroordeeld, legt de rechter de kosten vaak bij hen neer. In de praktijk kunnen gemeenten of handhavingsinstanties ook civiele claims indienen om schade terug te vorderen.
Heeft vernieling van een flitspaal invloed op strafrechtelijke vervolging?
Ja. Vernieling van handhavingsmiddelen kan leiden tot zowel strafrechtelijke vervolging als civiele schadeclaims, met mogelijk hogere financiële en strafrechtelijke gevolgen dan een verkeersboete.
Beschermen camera’s bestuurders echt tegen onterecht beboet worden?
Camera’s leveren vaak meerdere bewijslagen zoals beeld en tijdstempels, wat handhaving versterkt. Dat maakt het lastiger om onterecht gedrag te claimen, maar bij twijfel is juridisch advies of bezwaar mogelijk.
Bron: Parket CVOM
