Per 1 januari 2026 ging de accijns op brandstof omhoog en dat voelbaar aan de pomp. Hieronder een helder overzicht van wat er precies veranderde, waarom de prijzen verder stegen en wat dat betekent voor autokosten.
Hoe de accijnsverhoging direct doorwerkte op benzine en diesel
Vanaf 1 januari 2026 werd de verhoging van de accijns op brandstof doorgevoerd en die wijziging was meteen zichtbaar op de prijslijsten bij tankstations. Binnen twee weken na de ingangsdatum steeg de adviesprijs voor benzine met bijna 6 cent per liter, terwijl diesel bijna 8 cent per liter duurder werd.
De beweging was niet subtiel: voor veel automobilisten was het direct voelbaar bij de pomp en zag de kassabon er anders uit dan een paar weken eerder. Dat snelle effect benadrukt hoe ingrepen in belastingbeleid vrijwel direct invloed hebben op de portemonnee van de weggebruiker.
Op nieuwjaarsdag stond de literprijs voor benzine op ongeveer 2,178 euro en diesel op circa 1,938 euro. Midden januari lagen de tarieven rond 2,237 euro voor benzine en 2,015 euro voor diesel, een duidelijke verschuiving voor wie regelmatig tankt.
Hoeveel duurder is tanken sinds eind december 2025?
In de weken vóór de accijnsmaatregel zakten de prijzen nog iets; op 22 december waren de adviesprijzen 2,112 euro per liter voor benzine en 1,872 euro voor diesel. Die daling draaide om zodra de nieuwe accijnsregels ingingen en de trend naar boven zette door.
Kijkend naar de korte termijn werd benzine in drie weken tijd ongeveer 12,5 cent per liter duurder en steeg de dieselprijs met ongeveer 14,3 cent per liter. Dat verschil is groot genoeg om de maandelijkse brandstofrekening voor veel automobilisten voelbaar te verhogen.
Voor gezinnen en forenzen kan zo’n extra kostenpost onzichtbaar beginnen als losse tankbeurten, maar het loopt snel op wanneer die ritten zich opstapelen over een maand. Daarmee verandert brandstof van een routine-uitgave in een kostenpost die aandacht vraagt bij het budgetteren.
Niet alleen belasting: wereldmarkt en geopolitiek duwen prijzen op
De accijnsverhoging vormt de directe aanleiding voor hogere pompprijzen, maar het is niet de enige drijvende kracht. De internationale oliemarkt bepaalt voor een belangrijk deel de basiskosten van benzine en diesel, en onzekerheden zoals geopolitieke spanningen zorgen voor extra druk omhoog.
Brandstofexperts wijzen erop dat als olieprijzen op de wereldmarkt stijgen, die beweging snel doorwerkt in de dagelijkse adviesprijzen bij tankstations. Dus zelfs nadat de accijns één keer werd verhoogd, bleven marktontwikkelingen de pompprijzen verder opjagen.
Dat betekent ook dat zelfs wanneer de overheid ingrijpt of tijdelijk compenseert, de markt nog steeds voor verrassingen kan zorgen. De combinatie van beleidsmaatregelen en marktvolatiliteit maakt het lastig om op korte termijn duidelijkheid te krijgen over het prijspatroon bij de pomp.
Wat het betekent voor verschillende bestuurders
Voor wie dagelijks lange afstanden rijdt of veel pendelt, betekent de extra kostenpost een merkbare toename van de vaste lasten. Gemiddelde ritten die eerder betaalbaar leken, leveren nu hogere brandstofkosten op, en dat is vooral relevant voor zzp’ers, thuismarkt chauffeurs en zakelijke rijders.
Automobilisten die dicht bij de grens wonen, hebben meer ruimte om kosten te besparen door in buurlanden te tanken. België en Duitsland laten al langer lagere accijnzen en daardoor lagere adviesprijzen zien, wat grenspendelaars nu vaker overzet tot tanken over de grens.
Voor stadsbewoners of mensen met kortere ritten voelt de impact misschien minder scherp, maar ook daar kan de stijging cumulatief zijn. Zeker bij veel kleine ritjes of bij een gezinsauto die vaak gebruikt wordt, tikt het hoger uitgeven per liter snel aan het eind van de maand aan.
Praktische tips om brandstofkosten te beperken
Wie wil besparen kan met een paar slimme stappen de pijn verzachten. Eerst en vooral: rij zuiniger. Langzamer optrekken, constanter rijden op de snelweg en tijdig schakelen zijn eenvoudige manieren om minder brandstof te verbruiken.
Ten tweede kan plannen loont: combineer ritten en vermijd onnodige korte ritjes die juist relatief veel brandstof slurpen. Verder loont het om tankapps te gebruiken die actuele prijzen vergelijken; kleine verschillen per liter lopen snel op bij veel tankbeurten.
Ten derde: wie dichtbij de grens woont, kan prijzen vergelijken en mogelijk goedkoper tanken. Houd wel rekening met tijdverlies en eventuele maximumaankopen; niet altijd is het reëel om frequent over de grens te rijden.
Daarnaast helpen kleine onderhoudsmaatregelen ook: bandenspanning op peil houden en overbodige kilos in de auto vermijden dragen direct bij aan zuiniger rijden. Die verbeteringen kosten weinig inspanning maar kunnen bij regelmatig rijden netjes terugkomen in lagere verbruikscijfers.
Blik vooruit: wat kunnen automobilisten verwachten?
Kortetermijnontwikkelingen blijven onzeker zolang de internationale olieprijzen volatiel zijn. Dat betekent dat de pompprijzen nog kunnen stijgen of schommelen afhankelijk van geopolitieke gebeurtenissen en de vraag op de wereldmarkt.
Voor wie wil anticiperen: houd nieuws over olieproductie, grote exportlanden en geopolitieke spanningen in de gaten, en check regelmatig lokale prijsvergelijkers. Voor lange termijnbesparing zijn hybride of elektrische auto’s ook een reële optie, maar die investering verdient zich pas terug bij veel kilometers of hogere brandstofprijzen.
Terwijl opties voor elektrisch rijden sneller betaalbaar worden, blijven brandstofauto’s voorlopig dominant voor veel chauffeurs. Bij het afwegen van een overstap naar een andere aandrijving is het verstandig om rekening te houden met persoonlijke rijprofielen en de totale kosten over meerdere jaren.
Samengevat: accijns is de trigger, markt zet door
De verhoging van de accijns per 1 januari 2026 vormde de aanzet tot hogere adviesprijzen bij de pomp, maar was niet de enige oorzaak van de recente stijging. Marktfactoren zoals olieprijsfluctuaties en geopolitieke onrust hebben de trend versterkt, waardoor benzine en diesel in korte tijd duidelijk duurder werden.
Voor bestuurders betekent dit hogere maandelijkse kosten en de noodzaak om bewuster om te gaan met brandstofgebruik. Slim plannen, zuiniger rijden en prijsvergelijking blijven de beste korte termijnstrategieën om de pijn van de hogere pompprijzen te verminderen.
FAQ
Hoeveel extra kost tanken per maand door deze accijnsverhoging?
Dat hangt van ritgedrag, maar voor iemand die 50 liter per week tankt loopt de extra kostenpost ongeveer op tot enkele tientallen euro’s per maand door de hogere centen per liter.
Is het slim om nu naar een zuinigere auto of EV over te stappen?
Een overstap kan lonen bij veel kilometers per jaar; bereken de totale kosten inclusief aanschaf, laad- of tankkosten en onderhoud om te zien wanneer de investering terugverdiend is.
Loont het om over de grens te tanken na deze prijsstijging?
Voor grenspendelaars kan het voordelig zijn, maar houd rekening met extra reistijd, regels voor maximale hoeveelheden en of de besparing opweegt tegen die nadelen.
Bron: UnitedConsumers
